Thuis. De plek waar je geliefd bent, jezelf kunt zijn. Ik gun iedereen een thuis. Geen thuis (meer) hebben is één van de erge dingen die een mens kan overkomen. Maar soms is de weg naar thuis geblokkeerd. Durf je niet meer. Vluchten en dwalen, het elders zoeken, is dan makkelijker dan de kwetsbaarheid van het thuiskomen. Dat kan fysiek zijn of een psychologisch proces van overgave en binding. Maar het kan ook een geestelijk proces zijn waarbij je alle weiden van het leven wel een keer begraasd hebt zonder voeding gevonden te hebben en je leven tenslotte aan God overgeeft. En tenslotte staat het dicteetje voor je laatste levensmoment. Je hebt de wereld over gezworven, van alles gedaan en bereikt. Waarna je ziel mag rusten. Thuis bij Vader.
Klinkt inderdaad als een tegeltje. Het leven kan soms wat bitter zijn, maar na de ontknoping wordt het genieten. ‘Eerst het bitter dan het zoet’ vind ik ook echt zo’n uitspraak van een voorbije generatie. Zo zin generaties, spreuken bedenkend die bij hun generatie passen. En je spreekt pas van een generatie als er opvoeding in het spel is. Toch?
Echtscheiding komt helaas veel voor in onze samenleving. ‘Scheiding is in ons’ geeft aan dat we de neiging hebben ons van elkaar te vervreemden. Die neiging vindt zijn oorzaak in ‘geval een’. Sinds de zondeval leven we in een gebroken wereld. ‘In ons gevallen’ geeft ook aan dat je het gevoel kunt hebben dat een scheiding je overvalt. Een relatie goed houden gaat dus niet vanzelf, maar betekent dat je je beiden zult moeten inspannen in een voortdurend liefdevol proces van herijken, vergeven, loslaten en vasthouden. Het wezenlijke element van een T-splitsing is dat je moet kiezen tussen linksaf en rechtsaf. Keuze voor één van beiden betekent dat je je zo ver mogelijk van de andere richting verwijdert, terwijl het kruispunt de blijvende markering van die keuze is. Vaak is dat de bittere werkelijkheid van een scheiding. Geen scheiding zonder blijvend kruispunt, zeker als er kinderen zijn. Maar gelukkig zit er ook aan dit dicteetje een knipoog. Ik ben blij en gelukkig met mijn meisje, maar ik vond het gewoon een leuk taaldingetje dat als je Tillema’s scheidt, er sprake is van een T-spitsing.
Dit dicteetje vertelt het trieste verhaal van de dalits, de onaanraakbare laagste klasse in India. Ken je ze, die mensen? Waarschijnlijk niet. Niemand kent ze. Maar je hebt ze ook in Nederland. Mensen die anderen afstoten vanwege psychisch onvermogen, mensen die tegen hun wil afgestoten worden. Maar het dicteetje kent ook een heel andere kant. Sommige mensen zijn zo mooi dat je ze aan zou willen raken. Niet doen. Anderen bevinden zich in hun eigen ongeëvenaarde en niet overbrugbare cocon van dure pakken en parfums. Hen raak je niet. Zo op het eerste oog.
De Engelse uitdrukking ‘first things first’ betekent ‘de dingen die het belangrijkste zijn moet je het eerst doen’. Maar het klinkt ook als ‘thirst things first’. En dat betekent ‘dorst dingen eerst’, oftewel: waar je naar dorst, dat moet je voorrang geven’. Want een mens kan niet zonder water, zonder vocht. Een paar dagen niet drinken betekent je dood. Maar deze zin heeft voor mij ook geestelijke betekenis. Want waarmee je je voedt, daar ga je naar verlangen. Het herinnert mij dat het belangrijk is om elke dag met de Heer te beginnen. Even de dag doornemen. ‘Mijn ziel dorst naar de Heer’ zeg maar.
Voor degenen die de Duitse taal niet kennen: nun spat betekent ‘nu laat’. Voor de rest heerlijk met mijn lieverd in de Nunspeetse bossen gewandeld afgelopen zondag. Dit dicteetje had dus een sms bericht van afgelopen zondag kunnen zijn. ‘kom te laat’ ‘in Nunspeet’. We waren nog op tijd terug
Inderdaad kan dit dicteetje er op wijzen dat je dochter het helemaal met je gehad heeft. Of dat je haar teveel pap hebt gegeven, zodat ze helemaal vol zit. Maar het aardige van dit dicteetje vind ik toch wel dat je eerst zegt dat je geen pap meer kunt zeggen, het dus wel zegt en direct daarna nog een keer bij het aanspreken van je papa.
Een plantje wordt geschikt tussen de andere planten, wordt bovendien in de aarde gezet dus onder geschikt. Daarnaast is een ondergeschikte onderworpen aan de leiding van een meerdere. Die meerdere plant je in. Dus ‘jij bent ondergeschikt, hij plant je’.
Misschien wat rauw zo op de nuchtere maag. Kannibalen eten mensenvlees en hebben dus in die zin ‘menselijke trek’, honger naar mensen. Maar je kunt ook lezen ‘kan niet balen’. Dat zijn mensen die altijd vrolijk zijn en nooit een slechte dag lijken te hebben. Een fijn menselijk trekje.
Krimpregio’s heten zo omdat steeds meer jonge mensen er uit weg trekken op zoek naar een baan, toekomst voor hun kinderen en een bruisender leven in dichtbevolktere gebieden. Voor mensen in grote steden zijn die krimpregio’s ‘wonen verreweg’. Maar krimp heeft ook te maken met ouderdom. Als je ouder wordt krimp je. Dus worden deze regio’s letterlijk ‘krimpregio’s’, regio’s waar relatief veel krimpende mensen wonen.
Ja lieve mensen, ik hou van de lente. Lente is Frans en betekent ‘langzaam’. Je ziet hem ontwaken. In bolletjes waar bloemetjes uitkomen. Krokus, sneeuwklokje. Badderende meesjes. Vanmorgen een winterkoninkje die in een mosbedje zat te spitten. Dat noem ik ‘het gebeuren’ dat lente heet. Ik kan er enorm van genieten.
(>>>)
Mja, ik had hem eerst achteruit gezet omdat niet iedereen weet wat axioma’s zijn. Maar ik vond hem toch te leuk om weg te gooien. Welnu. Axioma’s zijn wiskundige grondbeginselen. Ze zijn niet bewezen, maar wel als grondslag aanvaard. Bijvoorbeeld ‘twee punten kunnen verbonden worden door een rechte lijn (Euclides)’. Nogal wiedes zul je zeggen, maar vind maar eens zo’n onweerlegbaar dingetje uit! Tegelijkertijd kun je het lezen als actie-oma’s. En die kent iedereen. Van die heerlijk uitgerijpte mensen die van onschatbare waarde zijn voor kinderen, kleinkinderen, buren, vrienden en nog een heel rijtje meer. Wat ze uitdelen is liefde, grondbeginsel van het leven.
(>>>)
Het is hartje winter vrienden. De wintertijd loopt namelijk van 21 december tot 21 maart. Maar als ik buiten de vogeltjes hoor fluiten en het zonnetje op mijn gezicht voel branden dan is het alles behalve winter. Het is voorjaar. ‘Voorjaarsvakantie’ was dan misschien vroeger een wat rare term, maar het lijkt er steeds meer op dat de bedenker van die term gelijk heeft.
Ltd staat voor ‘limited’ en wordt in Engelstalige gebieden gebruikt als aanduiding voor ‘beperkte aansprakelijkheid’ voor bedrijven. Zeg maar wat wij BV noemen. Daarnaast wordt het in oa de autowereld gebruikt voor exclusiviteit, namelijk als limited edition. dick ltd staat voor de beperkte aansprakelijkheid die ik heb bij het schrijven van deze dicteetjes. Schrijven is één, wat je er in ziet en mee doet is twee. Net als bij een schilderij kan ik mij tegelijk niet geheel onttrekken aan enige verantwoordelijkheid. dick ltd staat ook voor het feit dat ik begrensd ben. René, terecht dat je naar Psalm 8 verwijst. De mens is bijna goddelijk gemaakt en in dat ‘bijna’ ligt tegelijk zijn begrenzing. We kunnen veel maar niet alles. dick ltd staat ook voor ownership zoals de BV een eigenaar heeft. De BV dick produceert en hoewel er geen (c) bij staat zijn het mijn producties. All rights reserved Х.Раденко! dick ltd staat ook voor de special edition. Ik ben uniek. Jij bent uniek. Van ieder mens is er maar eentje. Je bent dus een limited edition! Tenslotte nog even de aanleiding voor dit dicteetje. Dat was dat we ooit op een congres in Debrecen spraken over ‘limited people’. We doelden daarbij op ‘gehandicapten’ maar in essentie zijn we allemaal ‘mensen met een beperking’. Een les in nederigheid.
Wel een soepzootje, zo’n koud soepje trouwens
Jeuk aan je borsthaar geeft een rode borst. Stel nou dat een rode borst nodig was geweest om ons als biologische soort voort te laten bestaan. Immers, wij mannetjes maken steeds minder indruk op de vrouwtjes. Hoe nu verder? Maar ik heb Darwin niet nodig om voluit te genieten van de verscheidenheid in soorten die God in de schepping heeft gelegd. En ik maak me geen zorgen over het voorbestaan van de homo sapiens. En ik heb geen jeuk. Gelukkig.
Inderdaad, de muskusrat schijnt lekker te zijn en moet net als de gans niet weggegooid worden, maar een ongans lekker korstje krijgen in de pan. Maar goed, het woord rat dat bekt niet lekker. Dus ‘gaan eten dan’ en ‘kies ik wel voor’ daar ben ik niet zeker van. Daarom houd ik het bij de tweede gang. De uitgang. De stoelgang na de maaltijd. De anti-peristaltiek boven het toilet. Maar om toch positief af te sluiten: als we dan toch aan de mus-kus-rat gaan doe me dan maar de tweede lettergreep.
Met dit dicteetje bedoel ik dat Den Haag zich niks aantrekt van wat de Groningers willen. Alsof ze een ‘er gaat niks onder Groningen’ campagne waren gestart. Als de gasbel onder Wassenaar had gelegen dan had Den Haag serieus geluisterd naar alle kritische rapporten en dan waren de beste advocaten ingehuurd door de bemiddelde bewoners van Wassenaar. Maar de kans was ook aanwezig geweest dat de nog veel belangrijker ‘old boys contacten’ er voor hadden gezorgd dat de bel onder Wassenaar met rust zou zijn gelaten, ook al had dat miljarden rijksinkomsten gescheeld..,
De politicus als mini-ster. Er zijn er nogal wat die allures hebben en erg graag in beeld komen. Maar gelukkig zijn de meeste politici hardwerkende mensen met de kop de goede kant op. ‘Gedragen’ zichzelf’ vond ik wel een leuke. Soms heb je wel genoeg aan jezelf en kun je de lasten van anderen er even niet bij hebben. Dat zal voor een politicus niet anders zijn.
‘Gek zijn’ is niet voor veel mensen weggelegd, maar ‘gek gevonden worden’ kan natuurlijk altijd
Tja, liefde vraagt om ontspanning en om inspanning. Liefde komt niet vanzelf en gaat niet vanzelf goed. Het blijft een bijzonder fenomeen. En inderdaad René, God is liefde. Dus uit welke bron kun je beter putten?
De vraag stellen is hem beantwoorden. Door alleen het antwoord te geven krijgt de vraag iets retorisch. Valentijnsdag vraagt om rood. En de combi in ‘dicteetje’ verwijst naar het bloed dat kruipt waar het gaan kan.
Het is dat Louw geen FB heeft, anders had ik ook wel een reactie van hem verwacht
Met ‘leer mij’ is de essentie, de kracht, van de onderwijzer weergegeven. Leer mij taal, rekenen, sociale omgang. En tegelijk is ‘leerkracht’ de kracht van het leren zelf. Wij mensen kunnen zo’n ongelooflijke hoeveelheid kennis in ons opnemen. Wat een kracht!
Het schoolzwemmen is afgeschaft. Jammer, maar begrijpelijk. Kan gewoon niet uit. In dit dicteetje de woorden van een kind dat baalt dat het nog wat baantjes moet zwemmen. Maar tegelijk doelt het op het onderwijs dat volop in beweging is. Scholen zwemmen, weten niet welke kant het allemaal op gaat. Vaste contracten worden slechts sporadisch aangegaan. De tijdelijke leerkracht gaat van baan naar baan. Vandaar die verzuchting ‘hoeveel baantjes nog’.
Wat zou de wereld zijn zonder zon. De zon is gemaakt om verschil te maken tussen licht en donker. Niet energiezuinig maar energie overvloedig. Ik kan enorm van de zon genieten en het is me niet gauw overvloedig genoeg Dus laat de energiezuinigheid maar over aan mijn zonnepaneeltjes die worden gevoed door… juist.
Deze zin is als dat bloemetje dat je blaadje voor blaadje afplukt. Hij houdt wel van me, hij houdt niet van me. De combinatie ‘wel niet’ is in ons spraakgebruik best apart. Even apart als dat je zowel voor als achter de TV kunt zitten. En dat je op de vraag ‘vind je niet?’ zowel met ‘ja’ als met ‘nee’ hetzelfde bedoelt te zeggen. Tegenstrijdig en toch beide waar. Daarnaast is deze zin natuurlijk de verontwaardigde uitroep als iemand je beschuldigt van iets naars.
Dat is het aardige van een dicteetje. ‘Van boven’ kun je ook lezen als de scholenkoepel, de directeur, den Haag.
Ik denk dat het zelfs nuttig kan zijn om iets niet leuk te vinden en het niet te kunnen veranderen. Je leert er dingen van. Zoals zelfbeheersing (voor jou een onbekend fenomeen , geduld (…), empathie. Dingen die je anders niet had geleerd. Misschien is dat wel de belangrijkste waarde van school. Dat die les in nederigheid je vormt…
Natuurlijk ken je dat bordje van de hotelkamer. Wij willen niet gestoord worden. Maar door de verbinding met ‘niet gek’ krijgt ‘gestoord’ toch een andere klank.
‘U kunt uw boodschap inspreken na de pieptoon’. Dus voor de pieptoon inspreken heeft geen zin. Vandaar de oproep om klachten voor de pieptoon in te spreken. Eigenlijk best denigrerend om het ‘pieptoon’ te noemen. De toon die je hoort voordat je gaat piepen. En laten we het eens hebben over de klachten die ik heb over de pieptoon. Dan krijg je ‘hebt u klachten over het horen van de pieptoon, spreek die dan in na het horen van de pieptoon’.
Het zou toch wat zijn als wij Nederlanders in volmaakte harmonie samen zouden leven. Net zoals sneeuwvlokjes perfect aaneengesloten samen die prachtige witte deken vormen. Volmaakt is ‘witter dan sneeuw’. Het is ook een verwijzing naar de intense wasbeurt die Jezus ons geeft als we ons leven met Hem willen delen.
De diepe teug adem verraadt dat ze ook maar een mens is, iemand nodig heeft die van haar houdt. Misschien is dat wel juist wat ze wil zeggen. Dat ze eigenlijk zegt ‘ik heb niemand’, maar ik heb ‘nodig’. De diepere laag zit in ‘adem en zei’. Adam en Eva. De eerste mensen die onafhankelijk van God wilden zijn. Maar we zijn als mens zo afhankelijk dat onze onafhankelijkheid er bij in het niet valt. We ademen, we hebben een lichaam, we ondergaan de zwaartekracht, moeten elke paar dagen drinken. En toch dat gevoel van – die drive naar – onafhankelijkheid.
Nou ja, waarschijnlijk weinig uitleg nodig. Ugchelen bestaat echt, is een plaatsje in Gelderland en als je het uitspreekt klinkt het als hoesten. ‘Hoest nou’ staat voor hoesten maar ook voor ‘hoe is het nou’. Misschien is ‘Hoest nu in Ugchelen’ nog wel leuker.
De klassieker Ajax-Feyenoord eindigde op 25 januari 2015 in gelijkspel. ‘Fijn oord’ is natuurlijk een verwijzing naar Feyenoord. En voor Feyenoord is Amsterdam ‘daar’. Voor de rest klinkt het alsof Amsterdam een fijne plaats is waar je lekker kunt gaan spelen. En zo is het. Voetbal is maar een spelletje
Voor degene die het ontgaan is: het clubhuis van Ajax in Amsterdam is door twee mannen in de fik gestoken en totaal verwoest. Dus vandaar de volgorde brand-clubhuis-blusmiddel-schoonmaak. Daarnaast is het zo dat Ajax zowel een voetbalclub is, als een bedrijf in brand blus middelen als een schoonmaakmiddel.’Brand’ is bovendien een Engels woord dat ‘merk’ betekent. Onder ‘Ajax Brand’ volgen dus drie uitingen van het merk Ajax. En ‘Ajax Brand’ klinkt als ‘Ajax brandt’. Maar zover zullen ze het wel niet laten komen, dat de malaise overslaat naar de club…
Onze hond is ons bezit. En zo staat het ook in de wet. Je bent bezitter van een hond en je bent kwalitatief aansprakelijk als de hond iets uitvreet. In die zin ben je totaal aan elkaar overgeleverd in een duidelijke gezagsverhouding. Vroeger was een dier zelfs een zaak, maar in deze moderne tijden heeft de wetgever dat iets verzacht. Het dier is geen zaak, maar alle bepalingen over zaken zijn ook op het dier van toepassing. Dus.. En dan te weten dat mijn kind op school moet leren dat we van het dier afstammen. Alles wat we op de wereld van dieren vinden is door mensen geschreven. Waar blijft het dier zelf? Een nijlpaard dat voorzitter is van het Europese Hof voor de Rechten van het Dier lijkt totaal ondenkbaar. Wat is er gebeurd dat de grens tussen mens en dier zo scherp is afgebakend?
Ik vind dit een mooi drieluik. Morgen, vandaag, gisteren. Waarbij ‘is’ een belangrijk woordje is. Al je liefhebben, werken en spelen gebeurt in het heden, het ‘is’. Het ‘heden van de genade’.
Laten we het er maar op houden dat mensen ‘hijdag’ horen en denken ‘daar hoor ik dus bij’ resp. ‘o, daar hoor ik dus niet bij’.
Gisteren kwam tijdens de GMR vergadering merk Nokia voorbij. Dat zijn de momenten dat dicteetjes ontstaan. Elk moment. Nokia is een Fins telefoonbedrijf. Kia is een automerk. En dan dus een sticker op de Kia met ‘No Kia’. Ik wilde hem trouwens eerst laten beginnen met ‘enfin’ als knipoog naar de Finse komaf.
Veel mensen maken zich zorgen over het beleid van Putin. Ik maak me er wat minder zorgen over, maar wil benadrukken dat ik me die zorgen wel goed kan voorstellen. Voor de rest vond ik de combi ‘input’ en ‘Putin’ een leuke. En in de eerste regels zit ‘sovjet’ en ‘rus’ verstopt. Met andere woorden ‘Je bent geen Sovjet als je geen Rus bent’. Dat duidt op het oergevoel dat zo eigen is aan de Russen. Tenslotte lijkt dit dicteetje op een brief die ondertekend is met de woorden ‘van Putin’. ‘input’ staat dan voor alles dat van buitenaf Rusland binnen komt. In die zin is het een vaderlijke opmerking van Putin dat de Russen best ongerust mogen zijn op wat er vanuit het Westen op hen af komt.
De tekst is een drieluik over kwetsbaarheid en toekomst van het menselijk bestaan. 1. De mens is op (hij leeft, maar hoe lang nog?). 2. Sterven 3. Na dood. Als iets – bijvoorbeeld deze computer – op sterven na dood is dan betekent dat dat hij bijna aan het einde is. Tijd voor een nieuwe zeggen we dan. Eigenlijk is dat met dit leven ook zo. Tijd voor een nieuwe. Net zoals we aan het eind van de winter uitzien naar ontkiemend zaad in het voorjaar, zie ik uit naar het leven na dit leven. Mijn lichaam wordt ooit in de aarde gezaaid om daarna pas volop tot bloei te komen.
Manisch depressief betekent dat je gemoedstoestand schommelt tussen ‘Himmelhoch jauchzend’ tot ‘zum Toten betrubt’. Net als een stuiterbal onvoorspelbaar op en neer, heen en weer. Op zich een somber gegeven. De blije buien hebben een zwart randje omdat ze gevolgd worden door zware perioden. Vandaar ‘opvallend’. Net als een stuiterbal. De richting is die van de zwaartekracht, maar er zijn tegenkrachten die hem tijdelijk op doen gaan. ‘Manisch gaat net’ geeft in die context iets weer van de worsteling. Het gaat, maar houdt niet over. Overleven in plaats van leven.
Dronken mensen hebben moeite om over een rechte streep te lopen. Ze zwalken. Maar dronken zijn betekent ook dat je dingen dubbel ziet. Welnu, als je zelfs niet meer in staat bent om tussen die twee strepen te lopen die je voor je ziet dan ben je echt toe aan je bedje.
Dit dicteetje is ergens het omgekeerde van die van gisteren. Veel mensen schamen zich voor hun geschiedenis, loopbaan, afkomst of presentatie. Wat stel ik nou voor, wat kan ik nou, ik heb helemaal geen billen, kijk mijn CV nou. Dat soort zinnen. Ze verlangen naar dat beschreven blad dat perfect is. Ze verwijzen daarbij naar schijnbaar volmaakte rolmodellen. Die baan, dat lichaam, die babbel. En ze wijzen. ‘Was ik maar dat’. Dat ene. Waarbij ze vergeten dat ze zelf volstrekt uniek en mooi zijn. Tegelijkertijd is ‘was ik maar dat’ typisch een uitspraak van een beschreven blad. Een verlangen van iemand die emotioneel getekend is, een emotioneel strafblad heeft. Ach, en ergens is het ook een knipoog naar de media. Iedereen wil toch graag dat zijn blad beschreven wordt, dat er aandacht voor is. Publicity. Drie keer dus het verlangen gezien en erkend te worden.
Leuk, die tergende tegenstelling in dit zinnetje. Want zodra je je pen op papier zet om deze zin te schrijven beschrijf je het blad en ma ak je het verlangen dat je verwoordt ongeloofwaardig.. De tweede laag is de verzuchting van de onomkeerbaarheid van het leven. De hunkering terug te gaan naar de schone lei, versterkt door ‘was ik maar een’, dus was ik nog maar gewoontjes en saai. De derde laag is in sexuele zin. ‘Was ik maar één’ (met iemand) rijmt niet met de maagdelijkheid van het ‘onbeschreven blad’.
‘non’ is Frans en betekent ‘niet’. Een nondag is dus een dag dat je je terugtrekt en even helemaal niets wilt en hoeft. Pauze. Vandaar ‘nondag in stilte’. Maar een nondag is ook een dag van een non, een kloosterlinge. Haar dagen zijn gevuld met stilte en devotie. Teruggetrokken uit de maatschappij. En soms is er zon. Een dag waarop je heerlijk geniet. Niets moet, alles mag. Je trekt je lekker terug met een mooi boek en geniet van de stilte.. in het voorjaarszonnetje…
De meeste mensen bewegen zich de eerste drie meter boven de grond. Daar krioelt het, zeker in een school of op een beursvloer. Daarboven wordt het al een stuk rustiger. Trappen, huizen, flats. Kijk je nog hoger dan resteren met name bomen en bergen. Wandelen in de bergen geeft rust. Even afstand nemen van die eerste paar meter. En helemaal boven de sterren, de hemel. Hoe hoger, hoe meer rust.
Als je kiespijn hebt dan is dat irritant. Tegenwoordig worden veel namen afgekort. Daaf in plaats van David etc. ‘Best wel irri’ in plaats van ‘best wel irritant’. Dus als je een irri tand hebt dan heb je kiespijn. En dan is er nog kies pijn. Soms moet je kiezen tussen twee kwaden. Maar dat is eigenlijk een onmogelijke opgave. Irritant.
Het gaat hier om het woordje ‘eenheid’. De Friezen zeggen dan ‘ien heit’ voor zover ik weet. Dat betekent ‘een vader’. Mooi als een kind bij het woord ‘eenheid’ aan haar band met haar vader denkt. En de diepere laag dat God een vader voor je wil zijn. Jezus heeft zijn meest intieme en emotionele gebed laten opschrijven in de Bijbel in Johannes 17. In dat gebed staan twee woorden centraal. Liefde en Eenheid.
En toch zie ik nooit een dikke laag stof tegen m’n schutting liggen. Als ik het binnen laat waaien wel.
‘niet aankomen’ staat er bij omdat je de taart niet aan mag raken. Maar ‘niet aankomen’ betekent ook een waarschuwing dat je van taart aankomt, dik wordt. ‘lekker, dat’ geeft het verlangen naar taart weer, op een klein bordje geserveerd. Voor de fijnproevers is er ook nog een associatie met ‘ouwe taart’ uit te halen, maar dat terzijde.
Deadline. Wat heb ik dat woord al vaak gehoord en gebruikt. Deadlines voor informatie aanlevering, jaarrapportages, in organisatieprocessen. Maar deadline betekent letterlijk ‘dood lijn’, dus de lijn tussen leven en dood. Die ene deadline waar ik naar verwijs is het moment dat je sterft. Dan komt het er op aan. Waar ga je de eeuwigheid doorbrengen? ‘eigenlijk’ duidt op je eigen sterfelijke lichaam. En de combinatie ‘eigenlijk’ en ‘is in dit leven’ staat voor de kwetsbaarheid van je bestaan. Elke dag kan de laatste zijn. En elke dag kan de eerste zijn van een nieuw begin.
Sinds het lezen van de oude doopboeken denk ik dat ‘Tillema’ een verwijzing is naar de tille-man, de brugwachter, van de looptil in Warfhuizen in het grunningerlaand. En zo zijn zo veel achternamen een verwijzing naar het beroep, de omgeving. Vandaar ‘Jezus van der Stal’, oftewel ‘Jezus, afkomstig uit de stal’. Maar Jezus was niet zomaar iemand op een willekeurige plaats. Hij koos – het stond al jaren vast – voor die nederige plek om Zijn werk op aarde te beginnen. De herders waren erbij toen Gods engelen op kraamvisite kwamen. ‘niet gewoon’ is dan een understatement En ‘dit Kind is’ is een zinnetje om op te kauwen. Veel mensen denken dat Jezus was. Toen. Voorbij. Alleen een historisch voorbeeldig figuur. Maar niets is minder waar. Jezus leeft. Hij is. Ook vandaag.
De kerstman in de arrenslee roept ‘ho ho ho’. Daarmee roept hij zijn beesten een halt toe en misschien nog wel meer zichzelf. Het ‘ho ho ho hosanna’ is een christelijk kinderliedje ‘ho ho ho hosanna, ha ha haleluja, he he he he loves me and I got the joy of the world’. Hosanna betekent ‘help toch, verlos ons alstublieft’ en werd geroepen bij de intocht van Jezus in Jeruzalem: ‘Hosanna, gezegend wordt wie in de naam van de Heer komt’. Verder zitten er wat knipogen in. De combinatie van ‘is wat verward, hij’ en ‘bedoelt natuurlijk’ zet de kerstman neer als een gekunstelde poging om Jezus te evenaren.
Mensgerichte personen zullen het hier direct mee eens zijn. Dat het uiteindelijk om de mens gaat en veel minder om de dingen. Het hart belangrijker dan het hoofd. Ook kun je het zo opvatten dat ‘wat je bereikt’ in sterke mate bepaald wordt door ‘wie je bereikt’. Mensen op strategische posities kunnen je carrière in een stroomversnelling brengen. Daaronder zit een diepere laag. In het leven gaat het er om dat je Jezus niet alleen ontmoet, maar bereikt. Dat Hij je doel is. Niet als eindpunt van je leven, maar als begin ervan. Mijn tomtom zou zeggen: ‘bestemming bereikt’.
Ik heb dit tweede luik expres in deze vorm gepresenteerd. Het gaat om een vragende vorm die je ook als stellende vorm kunt lezen. Bovendien kun je kiezen voor een derde optie, namelijk het afwijzen van beide suggesties. Je zit als lezer dus aan de knoppen. Wat bereik je uiteindelijk in je leven? Ik zie uit naar de terugkomst van Jezus, het bereiken van mijn eindbestemming. Er zit ook nog een associatie in met de zwaartekracht van zonde, schuld en straf. In reformatorische en gereformeerde kerken wordt nogal eens de nadruk gelegd op wat je niet goed doet, op wat je nalaat te doen.
‘nalaten’ heeft meerdere betekenissen. Daardoor krijgt dit dicteetje steeds weer een andere kleur. 1. Het is als de landing op Normandië. Stoottroepen gingen vooruit, baanden het pad. Daarachter volgden anderen die wonden heelden, orde herstelden. Als je in je leven een koers kiest dan maak je daarbij voortdurend keuzes die als een spoor achter je aan komen. Het is goed regelmatig om te kijken om na te gaan of je blij kunt zijn met dat spoor. 2. Nalaten duidt ook op sterven. Welk spoor laat jij je kinderen na aan het eind van je leven? Het is mijn vurige wens en gebed dat ik een spoor zal nalaten dat begaanbaar is voor mijn kinderen. Dat ze het met plezier en passie zullen volgen, gebruiken. 3. Nalaten duidt ook op ‘niet doen’. Je kunt heel hard rennen in je leven en veel bereiken, maar wat nu als je niet dat spoor gekozen hebt waarvoor je op aarde bent?
De achtertuin is je meest intieme, eigene, publieke ruimte. Het staat voor het stukje aarde waarvan je mag zeggen ‘van mij’, ‘hier heb ik het voor het zeggen’. Vandaar ‘not in my backyard’ en ik moet ook denken aan ‘liever een raket in mijn tuin dan een Rus in mijn keuken’. Je achtertuin staat dus ook voor de manier waarop je naar buiten treedt en vrede toewenst of toevoegt aan de wereld. De schutting staat voor alles wat scheiding maakt tussen jou en mij. ‘Over de schutting kieperen’ hoort daarbij, maar ook de afgrenzing naar dat wat van een ander is. Zijn belang, zijn visie. Bij de confrontatie met wat over de schutting leeft wordt duidelijk hoezeer je vrede zoekt.
Lees hem eens zo: pizzaria ‘zeevruchten’ smaakt naar de zee.
Geen diepe gedachten. Het konijn staat bekend om zijn grote oren. Het konijnenlijfje bevat verhoudingsgewijs dus veel oor. Daarnaast is ‘een en al oor’ een uitdrukking van totale luisterende toewijding. Ik ben nog niet een en al oor.
Was wel grappig. Ik deed de radio aan en hoorde de verslaggever aan iemand vragen: ‘zit er lijn in de storing’? Ik dacht dat het een verspreking was, maar het ging om storingen en hij wilde dus weten of die een bepaald patroon volgden. Ik dacht dus dat hij even haperde, maar het was geen verspreking. ‘)
Met de reclame van Jumbo is code rood voor het konijn rond Kerst nog weer eens benadrukt. Wij maken hier een contrabeweging. In de winter laten we onze konijnen juist vrij in de tuin na maandenlange opsluiting in hok met ren. Maar in de winter kunnen ze pas echt rennen en geven ze onze tuin een winterbeurt. ‘Onbevangen’ vond ik wel een aardige in dat geheel. Wij vangen onze konijnen rond Kerst juist niet, maar laten ze vrij.
Ook wel eens collectant geweest? ‘Sorry, ik heb niet meer dan dit’. ‘O, ik geloof niet dat ik contant geld in huis heb. Dat soort zinnen passen bij dat ene muntje dat je enigszins beschaamd aan de bus toevertrouwt. De tekst ‘geeft niks hoor’ geeft daar een aardige dubbele lading aan. Je geeft iets, maar eigenlijk geef je (bijna) niks.
Mja, hij is wat ondoorzichtig. Kijk, het Nederlandse woord is eigenlijk papegaai. Dat klinkt als ‘papa, ga je?’ Maar deze papegaai houdt van haar baasje. Dus vandaar dat ik haar ‘papagaai’ noem en vandaar dat ze ‘papa kom je’ zegt in plaats van ‘papa, ga je’.
Om eerlijk te zijn had ik een brok in mijn keel toen dit dicteetje uit mijn vingers kwam. Ik denk aan al die mensen die een stortvloed van woorden. tranen, gebruiken voor hun korrel. Eindeloos wanhopig op zoek naar recht en begrip. Ik denk aan het ontstaan van de mens waarbij van miljoenen zaadcellen alleen die ene de eicel mag bevruchten. Ik denk aan al die jaren van gesprek die tot je verrassing hebben geleid tot een graankorrel die tot bloei komt en vrucht draagt.
Een inboedelverzekering geeft dekking. Ze dekken dus de tafel. Maar gelukkig dekken ze meer, namelijk je hele inboedel. Laagje dieper: de echte verzekering dat je dagelijks te eten krijgt heb je niet zelf in de hand, kun je je niet van of voor verzekeren. Maar ontvang je. Geef ons heden ons dagelijks brood.
Niemandsland is een gebied tussen twee landen. Het is eigenlijk van niemand. Je gaat er alleen doorheen om het andere land te bereiken. Daar onkruid wieden lijkt een zinloze daad, maar het kan ook zijn dat je actie opgemerkt wordt, leidt tot verbroedering en verzoening. Omdat je net dat stukje extra energie er in steekt. Zo is het ook tussen mensen.
Wat de rijke met een enkele armbeweging aan armoede veroorzaakt kan hij ook met één enkele armbeweging rechtzetten. Maar het gebeurt zo weinig in deze wereld. Geld, macht en egoïsme strijden bij de rijke vaak om voorrang. Het is niet makkelijk rijk te zijn. Velen kunnen die luxe en verantwoordelijkheid niet aan. Jezus zei het al: ‘het is voor een rijke moeilijk om het Koninkrijk van God binnen te gaan’.
‘Een mijl extra gaan‘ heeft te maken met de minste willen zijn, uithoudingsvermogen, zelfbeheersing. Een instelling van vrede zoeken. Opofferend. Vaak ga je daarmee tegen je verstand in dat 1.000 redenen weet waarom je betaald moet zetten. Maar liefde rekent niet – de meter loopt niet – en gaat die mijl extra. ‘als een meter staat dus voor die tweestrijd tussen hoofd en hart’.
De grap zit hier natuurlijk in de dubbele betekenis van het woord ‘beleggen’. De voedselbank belegt boterhammen, andere banken beleggen in geld. De diepere laag zit in ‘belegt meer’. De belegging van de voedselbank gaat dieper dan de belegging van andere banken. Ze beleggen in menselijk kapitaal. ‘dan enige andere’ is een constatering. De voedselbank is ‘de andere’ en staat daarmee als enige tegenover de reguliere banken.
dit is een verwijzing naar onze relatie met de Heer. Daarnaast is het in de meest eenvoudige betekenis het hoofd van het fysieke lichaam, dat stuurt en rationele afwegingen maakt bij ziekte. Komaan, ik ga naar de dokter. O, ik zal wel blaasontsteking hebben. Dat soort. En tenslotte is het het beeld van een getrouwd stel, man en vrouw. In de Bijbel wordt de man als het hoofd genoemd. Geestelijke leiding, liefdevol beschermen, tijdig bijsturen.
Dit dicteetje heeft iets melancholisch. Wat mij betreft is dat ook de sfeer van oudjaarsdag waar deze oneliner primair op doelt. Het gaat om vuurwerk dat de laatste dag verknald wordt. ‘Het jaar is zo’ is een constatering. Zo is het jaar. ‘Voorbij, waarom’ geeft iets weer van ‘die goeie ouwe tijd’ en ‘waar blijft de tijd’ en ‘wat gaat het snel allemaal’. ‘verknal je het nou’ heeft een dubbele laag. Er zit ook iets in van een fijne sfeer die ruw verstoord wordt. In die zin kan deze oneliner bv ook herkend worden door een stel dat vlak voor een jubileum uit elkaar gaat of door ouders die tegen hun wil een kind met ruzie uit huis zien gaan.
Gemeenschap staat tegenover eenzaamheid. De ander tegenkomen is op zich neutraal. Jezelf tegenkomen niet. Het leuke van ‘tegen, bij’ is dat het de dynamiek van sociale contacten weergeeft. Soms afstotend, tegen. Soms aantrekkelijk, bij. ‘kom je de ander’ vind ik ook een leuke zin omdat het uitnodiging verwoordt. En ‘eenzaamheid jezelf’ versterkt elkaar.
ik heb bewust gekozen voor ‘een’ zonder streepjes, zodat ‘één’ die nog geteld wordt, langzamerhand verglijdt naar het onpersoonlijke ‘een’ waarbij de eenzame zich een nummer voelt.
Een bosbrand laat een spoor van vernieling na. Zwart, naar-geestig, verlaten, doods en ondoordringbaar. Je hebt niets meer te zoeken. Zo ook de gevoelens van iemand die getroffen wordt door een burn-out. Maar verrassend genoeg is de as vruchtbaar. Die de afgestorven takken heen zie je jong groen opkomen en staat er opeens een verrassend nieuw bos met andere bomen. Na een burn-out zie ik vaak dat mensen er gerijpt uitkomen. Nieuwe mooie en verrassende dingen gaan doen die bij hen passen.
‘Vrij’ en ‘verbonden’ zijn elkaars tegenstelling. Terwijl vrijen in de meest platte betekent inhoudt dat je verbonden bent. Vrijen zonder impliciet een verbond met elkaar aan te gaan kan niet, omdat de verbinding het fysieke overstijgt. Dat verklaart (mede) de impact van een verkrachting. Vrijen is bovendien ‘liggen in elkaars’. En ‘verlengde’ bedoelt uit te drukken dat ik geloof dat vrijen een expliciet huwelijksverbond vraagt.
Het gezegde is ‘zoals de ouderen zongen piepen de jongen’. Ik bedacht deze tegen-zin toen ik me als jongere in de kerk realiseerde hoe weinig jongeren er meezongen. Ze piepten alleen wat. De diepere lading is dus de vraag hoe het kan dat waarden, normen, geloof, gewoontes niet altijd overgedragen worden in de generaties.
eigenlijk komt er dan ‘slobwijk’ uit en geen ‘sloppenwijk’. Maar dat vind ik een te verwaarlozen bruggetje
Op verzoek toch maar even een uitleg. Goede Vrijdag was de dag dat Jezus stierf aan het kruis. Hij hing aan het middelste van drie kruizen. Hij was alleen, van God verlaten. En Zijn sterven aan het kruis was de afsluiting van Zijn lijdensweg op aarde. De zin zelf slaat op muziek. Een muziekstuk staat altijd in een bepaalde toonsoort. Zo kan een muziekstuk in een kruis (#), een mol (b) of meerdere kruizen of meerdere mollen staan. Of zonder kruis of mol. Alleen het slotakkoord in drie kruizen is wat apart omdat meestal het hele stuk in (bv) drie kruizen staat. Net zo apart als iedereen het vond dat Jezus gekruisigd werd en niet deed wat iedereen van hem verwachtte: het Romeinse Rijk omver werpen. Zo je wilt: mollen.
De echte uitdrukking is ‘taart zonder slagroom’ maar ik heb hem bewust omgekeerd. Het doet wat denken aan die tekenfilmpjes waarbij het figuurtje nog een tijdje doorrent boven het zwembad om er vervolgens – oeps – in te vallen. Voor rennen heb je namelijk een bodem nodig. Geen Nederland zonder Nederlanders. Geen Kerst – Christmas – zonder Jezus.
Oneliners voor dummies: vier mij maar niet; vier vijf mei maar…
En ook deze even uitleggen. Of eigenlijk kan ik hem niet goed uitleggen. Het is meer een schilderij waar je naar kunt kijken en waar je iets in kunt ontdekken. Daarbij spelen vragen als ‘luisteren naar wat of wie’ en ‘hoezo gestoord worden’. Je kunt hem dus lezen als ‘waar is nog de stilte waar je alleen met jezelf en de natuur bent’. Je kunt hem lezen als ‘weet je je grenzen aan te geven of geef je jezelf zo volkomen, laat je jezelf zo leegzuigen, dat je er gek van wordt’. Je kunt hem lezen als ‘wanneer heb je nou eens tijd om echt lange tijd naar iemand te luisteren zonder dat mobiel, telefoon of één van de kids je komt storen’. Etc. etc.
Eigenlijk is dit een vrij simpele. Iemand uit mijn directe omgeving is wondverpleegkundige. Vandaar dat ik ‘gewonde aarde’ en ‘korst’ met elkaar verbond. Daaronder zit een geestelijke lading. Deze aarde kan zichzelf niet herstellen. Dat zal pas gebeuren als de aarde door God wordt vernieuwd.
Dit verwijst naar ‘Heb God lief boven alles en je naaste als jezelf. En naar de uitspraak van Jezus ‘heb je vijanden lief’. ‘Naarste’ is dus een verwijzing naar beide met een knipoog.
Wees jezelf
Motie of emotie
De letter euro
Kijk
Snap je?